♦ Thời gian giới thiệu: 05/12/2022

♦ Địa điểm giới thiệu: Thư viện, Website trường 

♦ Người giới thiệu: Nhân viên thư viện 

 

Kính thưa các thầy cô giáo và các em thân mến! Nhà văn Nguyễn Huy Tưởng là một con người tài hoa luôn dành một thứ tình cảm đặc biệt cho Hà Nội. Chính tình yêu này đã giúp ông tạo nên một Hà Nội sống mãi vừa cổ kính vừa kiên cường cho tới ngày nay.

Mang một con tim hướng về Hà Nội, Nguyễn Huy Tưởng luôn lấy thành phố và con người nơi đây làm nguồn cảm hứng khi cầm bút, cũng chính vì thế ông đã ấp ủ khát vọng có thể viết nên một thiên hùng ca về mảnh đất Kinh Kỳ trong không khí kháng chiến sôi động. 

Để hiện thực hóa mong ước ấy, Nguyễn Huy Tưởng bắt đầu thai nghén cuốn sách Sống mãi với thủ đô, với bản thảo ban đầu mang tên Hà Nội liên khu Một. Tác phẩm lấy bối cảnh thủ đô trong cuộc chiến năm 1946, nhà văn không tạo nên một nhân vật chính mà kể về cuộc đời của nhiều con người tại Hà Nội.

 

Họ chỉ là những người đem lòng yêu mảnh đất này và kiên cường bám trụ nơi đây để đồng lòng bảo vệ nó khỏi vòng vây của kẻ thù. Xuyên suốt tác phẩm, ta thấy nhiều tâm tư chồng chéo của tầng lớp tiểu tư sản khi đứng giữa hai lựa chọn, đứng lên chống giặc hay trung lập, không lên tiếng. 

Sống mãi với thủ đô không chỉ dừng lại ở một tác phẩm văn học mà nó còn như cuốn tài liệu lịch sử ghi chép lại bối cảnh Hà Nội trong những năm đầu thế kỷ XX, đặc biệt ở giai đoạn kháng chiến mùa đông năm 1946. 

Nguyễn Huy Tưởng tỉ mỉ ghi chép lại những sự kiện lịch sử diễn ra, trong ấy ông lồng ghép tên những con phố nổi tiếng ở thủ đô cùng nếp sống, nếp sinh hoạt của con người trước và xuyên suốt cuộc chiến.  

Hà Nội trước những ngày nổ ra chiến tranh mang vẻ đẹp của mảnh đất ngàn năm văn hiến, hiện ra qua những con phố mà mỗi nơi lại đem đến nét đặc trưng riêng, như phố Hàng Khoai, hàng Đường hay hàng Chiếu.

Nhịp sống ở thành phố này có lẽ hiện ra rõ nhất qua các khu chợ mà đặc biệt là chợ Đồng Xuân, nơi mà trong trang văn của Nguyễn Huy tưởng được mệnh danh như trái tim của Hà Nội.
 

 

Người người khắp mọi nơi trên đất Kinh Kỳ, hầu như đều đổ về đây để hòa trong không khí nhộn nhịp, phơi phới của tiếng người mua, kẻ bán. Không ở đâu trên đất Hà Nội vui bằng khu chợ Đồng Xuân mỗi dịp tết đến, họ vồn vã sắm sửa cho gia đình thức ăn ngon hay bó hoa đẹp khi xuân về. 

Khu chợ mang trong mình cả một nhịp sống cùng nếp sinh hoạt đặc trưng của thủ đô trong những ngày vắng tiếng súng, bởi thế khi chịu sự tàn phá của kẻ thù, nơi đây càng trở nên ủ rũ và buồn rầu hơn bao giờ hết.

Trong Sống mãi với thủ đô thông qua nhân vật Trần Văn, tác giả ca ngợi vẻ đẹp vượt thời gian của thủ đô với Hồ Gươm ở giữa lòng thành phố hay hàng vạn cây bàng trên ngọn đồi ở hồ Tây. Không chỉ thế, Hà Nội còn toát lên sự cổ kính với ngọn tháp Đại Thắng từ đời Lý hay đền Kính Thiên xa xưa. 

Hà Nội càng đẹp bao nhiêu lại càng khiến những người con yêu thủ đô phẫn uất kẻ thù bấy nhiêu, bởi chính chúng đã phá tan nét đẹp nhuốm màu thời gian ở nơi này. Hơn thế nữa, thực dân Pháp còn khiến nét văn hóa cũng như nhịp sống thành phố ngàn năm văn hiến bị đảo lộn. 

Đọc từng con chữ trong tác phẩm, ta cảm nhận được tình yêu mãnh liệt của tác giả dành cho thủ đô và ông mang tấm lòng ấy họa vào nhân vật của mình, để khắc sâu hơn lòng căm thù giặc và ý chí quyết tâm chiến đấu bảo vệ Hà Nội. 

Trong Sống mãi với thủ đô, tác giả không tập trung vào một nhân vật mà nó như một bức tranh được ghép lại bởi vô vàn câu chuyện của nhiều mảnh đời khác nhau. Trần Văn, Nhật Tân, Phú, Hương cùng rất nhiều thanh niên khác, họ là những người còn lại bám trụ ở Hà Nội và quyết tâm bảo vệ thủ đô.
Ghét Pháp, sợ Việt Minh nhưng đây không phải là lí do để họ có thể từ bỏ thủ đô bởi họ yêu Hà Nội, coi nó nó như máu thịt của mình:

 

 

 

Tuy nhiên, xuyên suốt tác phẩm cảm hứng chủ đạo vẫn là ca ngợi tinh thần chiến đấu của thanh niên Hà Nội. Những con người mang một tình yêu sâu sắc với thủ đô, họ quyết không tản cư đi nơi khác mà bám trụ lại với nơi đây. 

Câu khẩu hiệu “Sống chết với thủ đô” trở thành sợi chỉ đỏ từ đầu đến cuối tác phẩm, nó là động lực chiến đấu cho những người còn ở lại. Phúc là một cậu ấm trong gia đình giàu có, cũng sẵn sàng từ bỏ cuộc sống ấy để đi theo cách mạng, tinh thần quyết không đầu hàng sục sôi, lan tỏa từng ngõ ngách thủ đô. Tình yêu với Hà Nội được thể hiện ở mọi nơi đôi khi nó chỉ là một lời nói, một hành động:

 

 

Bên cạnh những người sẵn sàng xả thân cho cuộc chiến thì Sống mãi với thủ đô còn vạch trần bộ mặt của vô số kẻ ăn bám thực dân Pháp để trục lợi cho bản thân. Ông bà Cự Lâm là đại diện cho những người như thế, họ không chỉ kiếm tiền từ việc không chân chính mà còn luôn nhỏ nhen với cách mạng. 

Sống mãi với thủ đô là sự kết hợp hài hòa giữa nhiều mảnh đời, những người sẵn sàng hy sinh cho an nguy của Hà Nội, vô vàn thanh niên chơi vơi, đứng ngoài cuộc chiến và cả những kẻ bám chân Pháp vì lợi ích cá nhân. 

Mặc dù cuốn tiểu thuyết không thể có một cái kết trọn vẹn, số phận của các nhân vật còn bị bỏ ngỏ nhưng Sống mãi với thủ đô vẫn mang sứ mệnh của riêng nó trong dòng chảy văn học Việt Nam. Một bức tranh chân thực của Hà Nội những năm đầu thế kỷ XX, vừa mang nét đẹp cổ kính trong đời sống thường nhật lại vừa sôi sục trong chiến đấu. 

 

 

Tên sách tuyên truyền: “Bí mật thế giới động vật - Thế giới các loài cá”